第4章 · 第4-3-2题

exercise

📝 题目

2.求下列微分方程满足初始条件的特解: (1)$y^{\prime \prime}=\left(y^{\prime}\right)^{\frac{1}{2}},\left.y\right|_{x=0}=0,\left.y^{\prime}\right|_{x=0}=1$ ; (2)$\left(1-x^{2}\right) y^{\prime \prime}-x y^{\prime}=3,\left.y\right|_{x=0}=0,\left.y^{\prime}\right|_{x=0}=0$ ; (3)$y^{3} y^{\prime \prime}+1=0,\left.y\right|_{x=1}=1,\left.y^{\prime}\right|_{x=1}=0$ ; (4)$y^{\prime \prime}-a y^{\prime 2}=0,\left.y\right|_{x=0}=0,\left.y^{\prime}\right|_{x=0}=-1$ ; (5)$y^{\prime \prime}=3 \sqrt{y},\left.y\right|_{x=0}=1,\left.y^{\prime}\right|_{x=0}=2$ ; (6)$y y^{\prime \prime}=2\left(y^{\prime 2}-y^{\prime}\right),\left.y\right|_{x=0}=1,\left.y^{\prime}\right|_{x=0}=2$ .

💡 答案与解析

[AI解答]

[AI解答]

以下是各小题的详细求解过程。

---

### (1) $y'' = (y')^{1/2}$,初始条件 $y(0)=0,\ y'(0)=1$。

令 $p = y'$,则 $y'' = p'$,方程化为 $$ p' = p^{1/2} \quad\Rightarrow\quad \frac{dp}{dx} = p^{1/2}. $$ 分离变量: $$ p^{-1/2} dp = dx. $$ 积分得 $$ 2 p^{1/2} = x + C_1. $$ 由 $x=0$ 时 $p=1$ 得 $2 = C_1$,所以 $$ 2\sqrt{p} = x + 2 \quad\Rightarrow\quad \sqrt{p} = \frac{x}{2} + 1. $$ 于是 $$ y' = p = \left( \frac{x}{2} + 1 \right)^2. $$ 再积分: $$ y = \int \left( \frac{x}{2} + 1 \right)^2 dx = \frac{1}{3} \cdot \frac{1}{1/2} \left( \frac{x}{2} + 1 \right)^3 + C_2 = \frac{2}{3} \left( \frac{x}{2} + 1 \right)^3 + C_2. $$ 由 $y(0)=0$ 得 $$ 0 = \frac{2}{3} \cdot 1 + C_2 \quad\Rightarrow\quad C_2 = -\frac{2}{3}. $$ 故特解为 $$ y = \frac{2}{3} \left( \frac{x}{2} + 1 \right)^3 - \frac{2}{3}. $$

---

### (2) $(1-x^2) y'' - x y' = 3$,初始条件 $y(0)=0,\ y'(0)=0$。

令 $p = y'$,则 $y'' = p'$,方程化为 $$ (1-x^2) p' - x p = 3. $$ 即 $$ p' - \frac{x}{1-x^2} p = \frac{3}{1-x^2}. $$ 这是一阶线性微分方程。积分因子 $$ \mu = e^{\displaystyle{}-\int \frac{x}{1-x^2} dx} = e^{\frac{1}{2} \ln|1-x^2|} = \sqrt{1-x^2}. $$ 两边乘 $\mu$: $$ \sqrt{1-x^2}\, p' - \frac{x}{\sqrt{1-x^2}} p = \frac{3}{\sqrt{1-x^2}}. $$ 左边为 $(\sqrt{1-x^2}\, p)'$,故 $$ (\sqrt{1-x^2}\, p)' = \frac{3}{\sqrt{1-x^2}}. $$ 积分得 $$ \sqrt{1-x^2}\, p = 3 \arcsin x + C_1. $$ 由 $x=0$ 时 $p=0$ 得 $C_1=0$,所以 $$ p = \frac{3 \arcsin x}{\sqrt{1-x^2}}. $$ 再积分: $$ y = \int \frac{3 \arcsin x}{\sqrt{1-x^2}} dx. $$ 令 $t = \arcsin x$,则 $dt = \frac{dx}{\sqrt{1-x^2}}$,得 $$ y = 3 \int t \, dt = \frac{3}{2} t^2 + C_2 = \frac{3}{2} (\arcsin x)^2 + C_2. $$ 由 $y(0)=0$ 得 $C_2=0$,故特解为 $$ y = \frac{3}{2} (\arcsin x)^2. $$

---

### (3) $y^3 y'' + 1 = 0$,初始条件 $y(1)=1,\ y'(1)=0$。

令 $p = y'$,则 $y'' = p \frac{dp}{dy}$,方程化为 $$ y^3 p \frac{dp}{dy} + 1 = 0 \quad\Rightarrow\quad p\, dp = - y^{-3} dy. $$ 积分得 $$ \frac{p^2}{2} = \frac{1}{2} y^{-2} + C_1. $$ 由 $y=1$ 时 $p=0$ 得 $0 = \frac{1}{2} + C_1$,故 $C_1 = -\frac{1}{2}$,于是 $$ p^2 = y^{-2} - 1 = \frac{1 - y^2}{y^2}. $$ 因为 $y'(1)=0$ 且 $y>0$,取正平方根: $$ p = \frac{\sqrt{1 - y^2}}{y}. $$ 分离变量: $$ \frac{y}{\sqrt{1-y^2}} dy = dx. $$ 积分得 $$ -\sqrt{1-y^2} = x + C_2. $$ 由 $x=1$ 时 $y=1$ 得 $0 = 1 + C_2$,故 $C_2 = -1$,所以 $$ -\sqrt{1-y^2} = x - 1 \quad\Rightarrow\quad \sqrt{1-y^2} = 1 - x. $$ 平方得 $$ 1 - y^2 = (1-x)^2 \quad\Rightarrow\quad y^2 = 1 - (1-x)^2 = 2x - x^2. $$ 故特解为 $$ y = \sqrt{2x - x^2}. $$

---

### (4) $y'' - a y'^2 = 0$,初始条件 $y(0)=0,\ y'(0)=-1$。

令 $p = y'$,则 $y'' = p'$,方程化为 $$ p' - a p^2 = 0 \quad\Rightarrow\quad \frac{dp}{dx} = a p^2. $$ 分离变量: $$ p^{-2} dp = a\, dx. $$ 积分得 $$ - p^{-1} = a x + C_1. $$ 由 $x=0$ 时 $p=-1$ 得 $-(-1)^{-1} = 1 = C_1$,故 $$ -\frac{1}{p} = a x + 1 \quad\Rightarrow\quad p = -\frac{1}{a x + 1}. $$ 再积分: $$ y = \int -\frac{1}{a x + 1} dx = -\frac{1}{a} \ln|a x + 1| + C_2. $$ 由 $y(0)=0$ 得 $0 = -\frac{1}{a} \ln 1 + C_2$,故 $C_2=0$,特解为 $$ y = -\frac{1}{a} \ln(a x + 1). $$

---

### (5) $y'' = 3\sqrt{y}$,初始条件 $y(0)=1,\ y'(0)=2$。

令 $p = y'$,则 $y'' = p \frac{dp}{dy}$,方程化为 $$ p \frac{dp}{dy} = 3 y^{1/2}. $$ 分离变量: $$ p\, dp = 3 y^{1/2} dy. $$ 积分得 $$ \frac{p^2}{2} = 2 y^{3/2} + C_1. $$ 由 $y=1$ 时 $p=2$ 得 $2 = 2 + C_1$,故 $C_1=0$,于是 $$ p^2 = 4 y^{3/2} \quad\Rightarrow\quad p = 2 y^{3/4} \ (\text{取正,因 } y'(0)=2>0). $$ 分离变量: $$ y^{-3/4} dy = 2 dx. $$ 积分得 $$ 4 y^{1/4} = 2x + C_2. $$ 由 $x=0$ 时 $y=1$ 得 $4 = C_2$,故 $$ 4 y^{1/4} = 2x + 4 \quad\Rightarrow\quad y^{1/4} = \frac{x}{2} + 1. $$ 所以特解为 $$ y = \left( \frac{x}{2} + 1 \right)^4. $$

---

### (6) $y y'' = 2(y'^2 - y')$,初始条件 $y(0)=1,\