同济高数 第7章 第7-4-7题

教材习题

📝 题目

7.用适当的变量代换将下列方程化为可分离变量的方程,然后求出通解:
(1)$\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{~d} x}=(x+y)^{2}$ ;
(2)$\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{~d} x}=\frac{1}{x-y}+1$ ;
(3)$x y^{\prime}+y=y(\ln x+\ln y)$ ;
(4)$y^{\prime}=y^{2}+2(\sin x-1) y+\sin ^{2} x-2 \sin x-\cos x+1$ ;
(5)$y(x y+1) \mathrm{d} x+x\left(1+x y+x^{2} y^{2}\right) \mathrm{d} y=0$ .
${ }^{*} 8$ .求下列伯努利方程的通解:
(1)$\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{~d} x}+y=y^{2}(\cos x-\sin x)$ ;
(2)$\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{~d} x}-3 x y=x y^{2}$ ;
(3)$\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{~d} x}+\frac{1}{3} y=\frac{1}{3}(1-2 x) y^{4}$ ;
(4)$\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{~d} x}-y=x y^{5}$ ;
(5)$x \mathrm{~d} y-\left[y+x y^{3}(1+\ln x)\right] \mathrm{d} x=0$ .

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答]

习题7-4 第7题

(1) $\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{~d} x}=(x+y)^{2}$

令 $u = x + y$,则 $\displaystyle \frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} = 1 + \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{d} x}$,即 $\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{d} x} = \frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} - 1$。

代入原方程:
$$
\frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} - 1 = u^2
$$
$$
\frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} = u^2 + 1
$$
分离变量:
$$
\frac{\mathrm{d} u}{u^2+1} = \mathrm{d} x
$$
两边积分:
$$
\arctan u = x + C
$$
回代 $u = x + y$:
$$
\arctan(x+y) = x + C
$$
通解为:
$$
\boxed{y = \tan(x+C) - x}
$$

---

(2) $\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{d} x}=\frac{1}{x-y}+1$

令 $u = x - y$,则 $\displaystyle \frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} = 1 - \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{d} x}$,即 $\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{d} x} = 1 - \frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x}$。

代入:
$$
1 - \frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} = \frac{1}{u} + 1
$$
化简:
$$
- \frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} = \frac{1}{u}
$$
$$
\frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} = -\frac{1}{u}
$$
分离变量:
$$
u \, \mathrm{d} u = - \mathrm{d} x
$$
积分:
$$
\frac{u^2}{2} = -x + C
$$
回代 $u = x - y$:
$$
\frac{(x-y)^2}{2} = -x + C
$$
通解为:
$$
\boxed{(x-y)^2 = -2x + C}
$$

---

(3) $x y^{\prime}+y=y(\ln x+\ln y)$

改写为:
$$
x \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{d} x} + y = y \ln(xy)
$$
令 $u = xy$,则 $\displaystyle y = \frac{u}{x}$,$\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{d} x} = \frac{x \frac{\mathrm{d} u}{\mathrm{d} x} - u}{x^2}$。

代入:
$$
x \cdot \frac{x u' - u}{x^2} + \frac{u}{x} = \frac{u}{x} \ln u
$$
化简左边:
$$
\frac{x u' - u}{x} + \frac{u}{x} = \frac{x u'}{x} = u'
$$
所以:
$$
u' = \frac{u}{x} \ln u
$$
分离变量:
$$
\frac{\mathrm{d} u}{u \ln u} = \frac{\mathrm{d} x}{x}
$$
积分:
$$
\ln|\ln u| = \ln|x| + C
$$
即:
$$
\ln u = C x
$$
回代 $u = xy$:
$$
\boxed{\ln(xy) = C x}
$$

---

(4) $y^{\prime}=y^{2}+2(\sin x-1) y+\sin ^{2} x-2 \sin x-\cos x+1$

观察右边可配方:
$$
y^2 + 2(\sin x - 1)y + (\sin x - 1)^2 = (y + \sin x - 1)^2
$$
而 $(\sin x - 1)^2 = \sin^2 x - 2\sin x + 1$,与后面比较:
原式右边为:
$$
(y + \sin x - 1)^2 - \cos x
$$
所以方程化为:
$$
y' = (y + \sin x - 1)^2 - \cos x
$$
令 $u = y + \sin x - 1$,则 $u' = y' + \cos x$,即 $y' = u' - \cos x$。

代入:
$$
u' - \cos x = u^2 - \cos x
$$
化简得:
$$
u' = u^2
$$
分离变量:
$$
\frac{\mathrm{d} u}{u^2} = \mathrm{d} x
$$
积分:
$$
-\frac{1}{u} = x + C
$$
回代 $u = y + \sin x - 1$:
$$
-\frac{1}{y + \sin x - 1} = x + C
$$
通解为:
$$
\boxed{y = -\frac{1}{x+C} - \sin x + 1}
$$

---

(5) $y(x y+1) \mathrm{d} x+x\left(1+x y+x^{2} y^{2}\right) \mathrm{d} y=0$

令 $u = xy$,则 $\displaystyle y = \frac{u}{x}$,$\displaystyle \mathrm{d} y = \frac{x \mathrm{d} u - u \mathrm{d} x}{x^2}$。

代入原方程:
$$
\frac{u}{x}(u+1) \mathrm{d} x + x\left(1+u+u^2\right) \cdot \frac{x \mathrm{d} u - u \mathrm{d} x}{x^2} = 0
$$
化简第二项:
$$
x\left(1+u+u^2\right) \cdot \frac{x \mathrm{d} u - u \mathrm{d} x}{x^2} = \frac{1+u+u^2}{x} (x \mathrm{d} u - u \mathrm{d} x)
$$
所以原式为:
$$
\frac{u(u+1)}{x} \mathrm{d} x + \frac{1+u+u^2}{x} (x \mathrm{d} u - u \mathrm{d} x) = 0
$$
乘以 $x$:
$$
u(u+1) \mathrm{d} x + (1+u+u^2)(x \mathrm{d} u - u \mathrm{d} x) = 0
$$
整理 $\mathrm{d} x$ 和 $\mathrm{d} u$ 项:
$\mathrm{d} x$ 系数:$u(u+1) - u(1+u+u^2) = u(u+1) - u - u^2 - u^3 = u^2+u - u - u^2 - u^3 = -u^3$
$\mathrm{d} u$ 系数:$x(1+u+u^2)$

所以:
$$
- u^3 \mathrm{d} x + x(1+u+u^2) \mathrm{d} u = 0
$$
分离变量:
$$
\frac{\mathrm{d} x}{x} = \frac{1+u+u^2}{u^3} \mathrm{d} u
$$
右边分解:
$$
\frac{1}{u^3} + \frac{1}{u^2} + \frac{1}{u}
$$
积分:
$$
\ln|x| = -\frac{1}{2u^2} - \frac{1}{u} + \ln|u| + C
$$
回代 $u = xy$:
$$
\boxed{\ln|xy| - \frac{1}{2x^2 y^2} - \frac{1}{xy} = \ln|x| + C}
$$

---

第8题 伯努利方程

(1) $\displaystyle \frac{\mathrm{d} y}{\mathrm{~d} x}+y=y^{2}(\cos x-\sin x)$

这是伯努利方程,$n=2$。令 $z = y^{1-2} = y^{-1}$,则 $z' = -y^{-2} y'$。

原方程除以 $y^2$:
$$
y^{-2} y' + y^{-1} = \cos x - \sin x
$$
即:
$$
- z' + z = \cos x - \sin x
$$
或:
$$
z' - z = \sin x - \cos x
$$
一阶线性,解为:
$$
z = e^{\int \mathrm{d} x} \left[ \int e^{-\int \mathrm{d} x} (\sin x - \cos x) \mathrm{d} x + C \right] = e^x \left[ \int e^{-x}(\sin x - \cos x) \mathrm{d

📋 详细解题步骤

步骤 1/3
目标:将方程化为可分离变量的方程
令 u = x + y,则 dy/dx = du/dx - 1,代入原方程得 du/dx - 1 = u^2,即 du/dx = u^2 + 1。
公式:u = x + y, du/dx = 1 + dy/dx
提示:当方程中出现(x+y)的幂次时,常用此代换。
步骤 2/3
目标:分离变量并积分
分离变量得 du/(u^2+1) = dx,两边积分得 arctan u = x + C。
公式:∫ du/(u^2+1) = arctan u + C
提示:注意积分常数C的写法。
步骤 3/3
目标:回代得到通解
将 u = x + y 代回,得 arctan(x+y) = x + C,即 y = tan(x+C) - x。
提示:最终解可写成显式形式。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。