同济高数 第9章 第9-4-*14题

教材习题

📝 题目

*14.设 $u=f(x, y)$ 的所有二阶偏导数连续,而

$$
x=\frac{s-\sqrt{3} t}{2}, \quad y=\frac{\sqrt{3} s+t}{2},
$$

证明

$$
\left(\frac{\partial u}{\partial x}\right)^{2}+\left(\frac{\partial u}{\partial y}\right)^{2}=\left(\frac{\partial u}{\partial s}\right)^{2}+\left(\frac{\partial u}{\partial t}\right)^{2} \text { 及 } \frac{\partial^{2} u}{\partial x^{2}}+\frac{\partial^{2} u}{\partial y^{2}}=\frac{\partial^{2} u}{\partial s^{2}}+\frac{\partial^{2} u}{\partial t^{2}} \text {. }
$$

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答]

我们已知变换:
$$
x = \frac{s - \sqrt{3} t}{2}, \quad y = \frac{\sqrt{3} s + t}{2}.
$$
且 $u = f(x, y)$ 的所有二阶偏导数连续。

第一步:证明梯度模长不变性

首先计算一阶偏导变换。由链式法则:
$$
\frac{\partial u}{\partial s} = \frac{\partial u}{\partial x} \frac{\partial x}{\partial s} + \frac{\partial u}{\partial y} \frac{\partial y}{\partial s},
$$
$$
\frac{\partial u}{\partial t} = \frac{\partial u}{\partial x} \frac{\partial x}{\partial t} + \frac{\partial u}{\partial y} \frac{\partial y}{\partial t}.
$$

计算偏导数:
$$
\frac{\partial x}{\partial s} = \frac{1}{2}, \quad \frac{\partial x}{\partial t} = -\frac{\sqrt{3}}{2},
$$
$$
\frac{\partial y}{\partial s} = \frac{\sqrt{3}}{2}, \quad \frac{\partial y}{\partial t} = \frac{1}{2}.
$$

因此:
$$
\frac{\partial u}{\partial s} = \frac{1}{2} u_x + \frac{\sqrt{3}}{2} u_y,
$$
$$
\frac{\partial u}{\partial t} = -\frac{\sqrt{3}}{2} u_x + \frac{1}{2} u_y.
$$

现在计算 $(\frac{\partial u}{\partial s})^2 + (\frac{\partial u}{\partial t})^2$:
$$
\left( \frac{1}{2} u_x + \frac{\sqrt{3}}{2} u_y \right)^2 + \left( -\frac{\sqrt{3}}{2} u_x + \frac{1}{2} u_y \right)^2.
$$

展开:
第一项:
$$
\frac{1}{4} u_x^2 + \frac{\sqrt{3}}{2} u_x u_y + \frac{3}{4} u_y^2.
$$
第二项:
$$
\frac{3}{4} u_x^2 - \frac{\sqrt{3}}{2} u_x u_y + \frac{1}{4} u_y^2.
$$

相加:
$$
\left( \frac{1}{4} + \frac{3}{4} \right) u_x^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2} \right) u_x u_y + \left( \frac{3}{4} + \frac{1}{4} \right) u_y^2 = u_x^2 + u_y^2.
$$

因此第一个等式成立。

第二步:证明拉普拉斯算子不变性

计算二阶偏导。由链式法则,二阶偏导算子满足:
$$
\frac{\partial^2}{\partial s^2} = \left( \frac{\partial x}{\partial s} \frac{\partial}{\partial x} + \frac{\partial y}{\partial s} \frac{\partial}{\partial y} \right)^2,
$$
$$
\frac{\partial^2}{\partial t^2} = \left( \frac{\partial x}{\partial t} \frac{\partial}{\partial x} + \frac{\partial y}{\partial t} \frac{\partial}{\partial y} \right)^2.
$$

代入系数:
$$
\frac{\partial}{\partial s} = \frac{1}{2} \frac{\partial}{\partial x} + \frac{\sqrt{3}}{2} \frac{\partial}{\partial y},
$$
$$
\frac{\partial}{\partial t} = -\frac{\sqrt{3}}{2} \frac{\partial}{\partial x} + \frac{1}{2} \frac{\partial}{\partial y}.
$$

计算 $\frac{\partial^2 u}{\partial s^2}$:
$$
\frac{\partial^2 u}{\partial s^2} = \left( \frac{1}{2} \frac{\partial}{\partial x} + \frac{\sqrt{3}}{2} \frac{\partial}{\partial y} \right) \left( \frac{1}{2} u_x + \frac{\sqrt{3}}{2} u_y \right).
$$
展开:
$$
= \frac{1}{4} u_{xx} + \frac{\sqrt{3}}{4} u_{xy} + \frac{\sqrt{3}}{4} u_{yx} + \frac{3}{4} u_{yy}.
$$
由于混合偏导相等,$u_{xy} = u_{yx}$,所以:
$$
\frac{\partial^2 u}{\partial s^2} = \frac{1}{4} u_{xx} + \frac{\sqrt{3}}{2} u_{xy} + \frac{3}{4} u_{yy}.
$$

计算 $\frac{\partial^2 u}{\partial t^2}$:
$$
\frac{\partial^2 u}{\partial t^2} = \left( -\frac{\sqrt{3}}{2} \frac{\partial}{\partial x} + \frac{1}{2} \frac{\partial}{\partial y} \right) \left( -\frac{\sqrt{3}}{2} u_x + \frac{1}{2} u_y \right).
$$
展开:
$$
= \frac{3}{4} u_{xx} - \frac{\sqrt{3}}{4} u_{xy} - \frac{\sqrt{3}}{4} u_{yx} + \frac{1}{4} u_{yy}.
$$
合并:
$$
\frac{\partial^2 u}{\partial t^2} = \frac{3}{4} u_{xx} - \frac{\sqrt{3}}{2} u_{xy} + \frac{1}{4} u_{yy}.
$$

相加:
$$
\frac{\partial^2 u}{\partial s^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial t^2} = \left( \frac{1}{4} + \frac{3}{4} \right) u_{xx} + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2} \right) u_{xy} + \left( \frac{3}{4} + \frac{1}{4} \right) u_{yy} = u_{xx} + u_{yy}.
$$

因此第二个等式也成立。

结论:该变换保持梯度模长和拉普拉斯算子不变,即该变换是正交变换(旋转加缩放,此处缩放因子为1,实际上是旋转)。

难度:★★☆☆☆

📋 详细解题步骤

步骤 1/2
目标:证明梯度模长不变性
计算一阶偏导变换。由链式法则: ∂u/∂s = (∂u/∂x)(∂x/∂s) + (∂u/∂y)(∂y/∂s) = (1/2)u_x + (√3/2)u_y ∂u/∂t = (∂u/∂x)(∂x/∂t) + (∂u/∂y)(∂y/∂t) = (-√3/2)u_x + (1/2)u_y 然后计算 (∂u/∂s)^2 + (∂u/∂t)^2 并化简得到 u_x^2 + u_y^2。
公式:∂u/∂s = (1/2)u_x + (√3/2)u_y, ∂u/∂t = (-√3/2)u_x + (1/2)u_y
提示:注意混合项相消,平方和化简后交叉项抵消。
步骤 2/2
目标:证明拉普拉斯算子不变性
计算二阶偏导。由链式法则: ∂²u/∂s² = (1/2 ∂/∂x + √3/2 ∂/∂y)(1/2 u_x + √3/2 u_y) = 1/4 u_xx + √3/2 u_xy + 3/4 u_yy ∂²u/∂t² = (-√3/2 ∂/∂x + 1/2 ∂/∂y)(-√3/2 u_x + 1/2 u_y) = 3/4 u_xx - √3/2 u_xy + 1/4 u_yy 相加得 u_xx + u_yy。
公式:∂²u/∂s² + ∂²u/∂t² = u_xx + u_yy
提示:利用混合偏导相等,交叉项相消。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。