同济高数 第7章 第7-3-*4题

教材习题

📝 题目

*4.化下列方程为齐次方程,并求出通解:
(1)$(2 x-5 y+3) \mathrm{d} x-(2 x+4 y-6) \mathrm{d} y=0$ ;
(2)$(x-y-1) \mathrm{d} x+(4 y+x-1) \mathrm{d} y=0$ ;
(3)$(3 y-7 x+7) \mathrm{d} x+(7 y-3 x+3) \mathrm{d} y=0$ ;
(4)$(x+y) \mathrm{d} x+(3 x+3 y-4) \mathrm{d} y=0$ .

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答]

我们逐一解答这四个方程,通过平移变换化为齐次方程,再求解通解。

---

(1)
方程:
$$
(2x - 5y + 3) \mathrm{d}x - (2x + 4y - 6) \mathrm{d}y = 0
$$
改写为:
$$
\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} = \frac{2x - 5y + 3}{2x + 4y - 6}
$$
解方程组:
$$
\begin{cases}
2x - 5y + 3 = 0 \\
2x + 4y - 6 = 0
\end{cases}
$$
两式相减得:
$$
-9y + 9 = 0 \Rightarrow y = 1
$$
代入得:
$$
2x - 5 + 3 = 0 \Rightarrow x = 1
$$
故平移变换:
$$
X = x - 1,\quad Y = y - 1
$$
原方程化为齐次:
$$
\frac{\mathrm{d}Y}{\mathrm{d}X} = \frac{2X - 5Y}{2X + 4Y}
$$
令 $u = \frac{Y}{X}$,则 $Y = uX$,$\frac{\mathrm{d}Y}{\mathrm{d}X} = u + X\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}X}$,代入:
$$
u + X\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}X} = \frac{2 - 5u}{2 + 4u}
$$
整理:
$$
X\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}X} = \frac{2 - 5u}{2 + 4u} - u = \frac{2 - 5u - 2u - 4u^2}{2 + 4u} = \frac{2 - 7u - 4u^2}{2 + 4u}
$$
分离变量:
$$
\frac{2 + 4u}{2 - 7u - 4u^2} \mathrm{d}u = \frac{\mathrm{d}X}{X}
$$
分解分母:
$$
2 - 7u - 4u^2 = -(4u^2 + 7u - 2) = -(4u - 1)(u + 2)
$$
所以:
$$
\frac{2 + 4u}{-(4u - 1)(u + 2)} \mathrm{d}u = \frac{\mathrm{d}X}{X}
$$
用部分分式:
$$
\frac{2 + 4u}{(4u - 1)(u + 2)} = \frac{A}{4u - 1} + \frac{B}{u + 2}
$$
解得 $A = \frac{2}{3}$,$B = \frac{2}{3}$,于是:
$$
-\frac{2}{3}\left( \frac{1}{4u - 1} + \frac{1}{u + 2} \right) \mathrm{d}u = \frac{\mathrm{d}X}{X}
$$
积分:
$$
-\frac{2}{3} \left( \frac{1}{4} \ln|4u - 1| + \ln|u + 2| \right) = \ln|X| + C
$$
即:
$$
-\frac{1}{6} \ln|4u - 1| - \frac{2}{3} \ln|u + 2| = \ln|X| + C
$$
乘以6:
$$
-\ln|4u - 1| - 4\ln|u + 2| = 6\ln|X| + C_1
$$
即:
$$
\ln\left| \frac{1}{(4u - 1)(u + 2)^4} \right| = \ln|X^6| + C_1
$$
所以:
$$
\frac{1}{(4u - 1)(u + 2)^4} = C_2 X^6
$$
代回 $u = \frac{Y}{X}$,$Y = y - 1$,$X = x - 1$:
$$
\frac{1}{\left(4\frac{y-1}{x-1} - 1\right)\left(\frac{y-1}{x-1} + 2\right)^4} = C_2 (x-1)^6
$$
整理得通解:
$$
(x-1)^6 = C \cdot \frac{(x-1)^5}{(4(y-1)-(x-1))((y-1)+2(x-1))^4}
$$
更简洁形式:
$$
(4y - x - 3)(y + 2x - 3)^4 = C
$$

---

(2)
方程:
$$
(x - y - 1) \mathrm{d}x + (4y + x - 1) \mathrm{d}y = 0
$$
即:
$$
\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} = -\frac{x - y - 1}{x + 4y - 1}
$$
解方程组:
$$
\begin{cases}
x - y - 1 = 0 \\
x + 4y - 1 = 0
\end{cases}
$$
相减得:
$$
-5y = 0 \Rightarrow y = 0,\quad x = 1
$$
令 $X = x - 1$,$Y = y$,则:
$$
\frac{\mathrm{d}Y}{\mathrm{d}X} = -\frac{X - Y}{X + 4Y}
$$
令 $u = \frac{Y}{X}$:
$$
u + X\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}X} = -\frac{1 - u}{1 + 4u}
$$
整理:
$$
X\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}X} = -\frac{1 - u}{1 + 4u} - u = \frac{-1 + u - u - 4u^2}{1 + 4u} = -\frac{1 + 4u^2}{1 + 4u}
$$
分离:
$$
\frac{1 + 4u}{1 + 4u^2} \mathrm{d}u = -\frac{\mathrm{d}X}{X}
$$
积分:
$$
\int \frac{1}{1 + 4u^2} \mathrm{d}u + \int \frac{4u}{1 + 4u^2} \mathrm{d}u = -\ln|X| + C
$$
即:
$$
\frac{1}{2} \arctan(2u) + \frac{1}{2} \ln(1 + 4u^2) = -\ln|X| + C
$$
乘以2:
$$
\arctan(2u) + \ln(1 + 4u^2) = -2\ln|X| + C_1
$$
代回 $u = Y/X$,$Y = y$,$X = x - 1$:
$$
\arctan\left( \frac{2y}{x-1} \right) + \ln\left(1 + \frac{4y^2}{(x-1)^2}\right) = -2\ln|x-1| + C_1
$$
合并对数:
$$
\arctan\left( \frac{2y}{x-1} \right) + \ln\left( (x-1)^2 + 4y^2 \right) = C
$$
即为通解。

---

(3)
方程:
$$
(3y - 7x + 7) \mathrm{d}x + (7y - 3x + 3) \mathrm{d}y = 0
$$
即:
$$
\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} = -\frac{3y - 7x + 7}{7y - 3x + 3}
$$
解方程组:
$$
\begin{cases}
3y - 7x + 7 = 0 \\
7y - 3x + 3 = 0
\end{cases}
$$
解:第一式乘3,第二式乘7:
$$
9y - 21x + 21 = 0,\quad 49y - 21x + 21 = 0
$$
相减得:
$$
40y = 0 \Rightarrow y = 0,\quad x = 1
$$
令 $X = x - 1$,$Y = y$,则:
$$
\frac{\mathrm{d}Y}{\mathrm{d}X} = -\frac{3Y - 7X}{7Y - 3X}
$$
令 $u = Y/X$:
$$
u + X\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}X} = -\frac{3u - 7}{7u - 3}
$$
整理:
$$
X\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}X} = -\frac{3u - 7}{7u - 3} - u = \frac{-3u + 7 - 7u

📋 详细解题步骤

步骤 1/4
目标:将方程化为齐次方程
解方程组求平移量:令 $2x-5y+3=0$ 和 $2x+4y-6=0$,解得 $x=1, y=1$。作平移变换 $X=x-1, Y=y-1$,原方程化为 $\frac{dY}{dX} = \frac{2X-5Y}{2X+4Y}$。
公式:$\frac{dY}{dX} = \frac{2X-5Y}{2X+4Y}$
提示:平移变换的目的是消去常数项,使方程变为齐次方程。
步骤 2/4
目标:求解齐次方程
令 $u=Y/X$,则 $Y=uX$,$\frac{dY}{dX}=u+X\frac{du}{dX}$,代入得 $u+X\frac{du}{dX} = \frac{2-5u}{2+4u}$。整理得 $X\frac{du}{dX} = \frac{2-7u-4u^2}{2+4u}$。分离变量:$\frac{2+4u}{2-7u-4u^2}du = \frac{dX}{X}$。
公式:$\frac{2+4u}{2-7u-4u^2}du = \frac{dX}{X}$
提示:分离变量后,左边分母可因式分解为 $-(4u-1)(u+2)$。
步骤 3/4
目标:积分求解
左边分母分解后,用部分分式:$\frac{2+4u}{-(4u-1)(u+2)} = -\frac{2}{3}\left(\frac{1}{4u-1}+\frac{1}{u+2}\right)$。积分得 $-\frac{2}{3}\left(\frac{1}{4}\ln|4u-1|+\ln|u+2|\right) = \ln|X|+C$。整理得 $\ln\left|\frac{1}{(4u-1)(u+2)^4}\right| = \ln|X^6|+C_1$,即 $\frac{1}{(4u-1)(u+2)^4} = C_2 X^6$。
公式:$\frac{1}{(4u-1)(u+2)^4} = C_2 X^6$
提示:积分时注意对数合并和常数处理。
步骤 4/4
目标:回代得到通解
代回 $u=Y/X$,$X=x-1$,$Y=y-1$,得 $\frac{1}{\left(4\frac{y-1}{x-1}-1\right)\left(\frac{y-1}{x-1}+2\right)^4} = C_2 (x-1)^6$。化简得 $(4y-x-3)(y+2x-3)^4 = C$。
公式:$(4y-x-3)(y+2x-3)^4 = C$
提示:最终结果可写成隐式形式。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。