第19章 函数序列与函数级数 · 第4题

例题

📝 题目

例 4 在区间 $\left\lbrack {0,1}\right\rbrack$ 上,考察函数序列

$$ {g}_{n}\left( x\right) = \frac{nx}{1 + {n}^{2}{x}^{2}},\;n = 1,2,\cdots . $$

容易看出, 极限函数为

$$ g\left( x\right) = \mathop{\lim }\limits_{{n \rightarrow + \infty }}{g}_{n}\left( x\right) = 0,\;x \in \left\lbrack {0,1}\right\rbrack . $$

但对于 $\varepsilon \in \left( {0,\frac{1}{2}}\right)$ ,不论 $n$ 怎样大,总存在

$$ {x}_{n} = \frac{1}{n} \in \left\lbrack {0,1}\right\rbrack , $$

使得

$$ \left| {{g}_{n}\left( {x}_{n}\right) - g\left( {x}_{n}\right) }\right| = \frac{1}{2} > \varepsilon , $$

所以函数序列 $\left\{ {{g}_{n}\left( x\right) }\right\}$ 在 $\left\lbrack {0,1}\right\rbrack$ 上不是一致收敛的 (参看图 19-6).

定理 1 设函数序列 $\left\{ {{f}_{n}\left( x\right) }\right\}$ 在集合 $E$ 上逐点收敛于函数 $f\left( x\right)$ . 我们记

$$ d\left( {{f}_{n},f}\right) = \mathop{\sup }\limits_{{x \in E}}\left| {{f}_{n}\left( x\right) - f\left( x\right) }\right| . $$

则以下三项陈述互相等价:

\begin{center} \end{center} \hspace*{3em}

图 19-6

(1) $\left\{ {{f}_{n}\left( x\right) }\right\}$ 一致收敛于 $f\left( x\right)$ ;

(2) $\mathop{\lim }\limits_{{n \rightarrow + \infty }}d\left( {{f}_{n},f}\right) = 0$ ;

(3)对任何序列 $\left\{ {x}_{n}\right\} \subset E$ 都有

$$ \mathop{\lim }\limits_{{n \rightarrow + \infty }}\left( {{f}_{n}\left( {x}_{n}\right) - f\left( {x}_{n}\right) }\right) = 0. $$

💡 答案与解析

证明 先证“ $\left( 1\right) \Rightarrow \left( 2\right)$ ”. 如果(1)成立,那么对任意 $\varepsilon > 0$ ,存在 $N \in \mathbb{N}$ ,使得只要 $n > N$ ,就有

$$ \left| {{f}_{n}\left( x\right) - f\left( x\right) }\right| < \frac{\varepsilon }{2},\;\forall x \in E. $$

由此可知,只要 $n > N$ ,就有

$$ d\left( {{f}_{n},f}\right) \leq \frac{\varepsilon }{2} < \varepsilon . $$

再来证明 “ $\left( 2\right) \Rightarrow \left( 3\right)$ ”: 对任意的 $\left\{ {x}_{n}\right\} \subset E$ ,显然有

$$ \left| {{f}_{n}\left( {x}_{n}\right) - f\left( {x}_{n}\right) }\right| \leq d\left( {{f}_{n},f}\right) . $$

最后证明 “(3) $\Rightarrow$ (1)” (用反证法). 我们记 ${n}_{0} = 0$ . 假定 (1) 不成立,则对某一 $\varepsilon > 0$ ,存在 ${n}_{k} \in \mathbb{N},{n}_{k} > {n}_{k - 1} + 1$ 和 ${x}_{{n}_{k}} \in E(k = 1$ , $2,\cdots )$ ,使得

$$ \left| {{f}_{{n}_{k}}\left( {x}_{{n}_{k}}\right) - f\left( {x}_{{n}_{k}}\right) }\right| \geq \varepsilon . $$

对于 $m \in \mathbb{N} \smallsetminus \left\{ {n}_{k}\right\}$ ,可以随意选取 ${x}_{m} \in E$ 与之对应. 这样,我们得到一个序列

$$ \left\{ {x}_{n}\right\} \subset E, $$

它的子序列 $\left\{ {x}_{{n}_{k}}\right\}$ 使得

$$ \left| {{f}_{{n}_{k}}\left( {x}_{{n}_{k}}\right) - f\left( {x}_{{n}_{k}}\right) }\right| \geq \varepsilon . $$

这说明:如果 (1) 不成立, 那么 (3) 也不能成立. 我们用反证法证明了 “ $\left( 3\right) \Rightarrow \left( 1\right)$ ”.

注记 陈述 (2) 常用于正面证明一致收敛性 (如我们在