方企勤 第二章 一元函数微分学 第19题
📝 题目
例 19 已知三次方程 ${x}^{3} - 3{a}^{2}x - 6{a}^{2} + {3a} = 0$ 只有一个实根而且是正的,求 $a$ 的取值范围.
💡 答案解析
解 若 $a = 0$ ,原方程为 ${x}^{3} = 0$ ,它仅有一个根 $x = 0$ .
若 $a \neq 0$ ,将原方程改写为 $f\left( x\right) = b$ 的形式,其中
$$
f\left( x\right) = {x}^{3} - 3{a}^{2}x,\;b = 6{a}^{2} - {3a}.
$$
则有
$$
{f}^{\prime }\left( x\right) = 3{x}^{2} - 3{a}^{2} = 3\left( {x - \left| a\right| }\right) \left( {x + \left| a\right| }\right) ,\;\mathop{\lim }\limits_{{x \rightarrow \pm \infty }}f\left( x\right) = \pm \infty .
$$
由此不难得出 $f\left( x\right)$ 的升降情况如表 2.4.
表 2.4
\begin{center}
\adjustbox{max width=\textwidth}{
\begin{tabular}{|c|c|c|c|c|c|}
\hline
$x$ & $\left( {-\infty , - \left| a\right| }\right)$ & $- \left| a\right|$ & $\left( {-\left| a\right| ,\left| a\right| }\right)$ & $\left| a\right|$ & $\left( {\left| a\right| , + \infty }\right)$ \\
\cline{1-6}
${f}^{\prime }\left( x\right)$ & + & 0 & - & 0 & + \\
\cline{1-6}
$f\left( x\right)$ & \_\_\_\_\_. & 极大值 $2{\left| a\right| }^{3}$ & ↘ & 极小值 $- 2{\left| a\right| }^{3}$ & $\displaystyle{x + \infty}$ \\
\cline{1-6}
\hline
\end{tabular}
}
\end{center}
由此可见, $f\left( x\right) = b$ 有一个正的实根 $\Leftrightarrow b > f\left( {-\left| a\right| }\right)$ ,即
$$
6{a}^{3} - {3a} > 2{\left| a\right| }^{3}\text{ . }
$$
如图 2.13 所示.
\begin{center}
\includegraphics[max width=0.2\textwidth]{images/020.jpg}
\end{center}
\hspace*{3em}
图 2.13
分 $a > 0$ 和 $a < 0$ 两种情况解不等式 $6{a}^{3} - {3a} > 2{\left| a\right| }^{3}$ ,得到
$$
\frac{1}{2}\left( {3 - \sqrt{3}}\right) < a < \frac{1}{2}\left( {3 + \sqrt{3}}\right)
$$
或
$$
- \frac{1}{2}\left( {3 + \sqrt{15}}\right) < a < 0.
$$
综合以上结果,当 $\frac{1}{2}\left( {3 - \sqrt{3}}\right) < a < \frac{1}{2}\left( {3 + \sqrt{3}}\right)$ 或
$$
- \frac{1}{2}\left( {3 + \sqrt{15}}\right) < a < 0
$$
时, 所给方程只有一个实根而且是正的.