第1章 · 第1-1-15题

exercise

📝 题目

15.已知水渠的横断面为等腰梯形,斜角 $\varphi=40^{\circ}$(图1-20).当过水断面 $A B C D$ 的面积为定值 $S_{0}$时,求湿周 $L(L=A B+B C+C D)$ 与水深 $h$ 之间的函数关系式,并指明其定义域.

💡 答案与解析

[AI解答]

[AI解答]

**解:** 设水渠横断面等腰梯形的上底为 $AB$,下底为 $CD$,高为水深 $h$。已知斜角 $\varphi = 40^\circ$,即腰与水平方向的夹角为 $40^\circ$。 过水断面 $ABCD$ 为梯形,其面积 $S_0$ 为定值。

首先,设下底 $CD = b$,则上底 $AB$ 比下底长,每侧多出的水平长度为 $h \cot \varphi$,因此 $$ AB = b + 2h \cot 40^\circ. $$

梯形面积公式: $$ S_0 = \frac{AB + CD}{2} \cdot h = \frac{(b + 2h \cot 40^\circ) + b}{2} \cdot h = \frac{2b + 2h \cot 40^\circ}{2} \cdot h = (b + h \cot 40^\circ) h. $$ 于是 $$ S_0 = bh + h^2 \cot 40^\circ. $$ 解得 $$ b = \frac{S_0}{h} - h \cot 40^\circ. $$

湿周 $L$ 为: $$ L = AB + BC + CD. $$ 其中 $BC$ 为腰长,由几何关系: $$ BC = \frac{h}{\sin 40^\circ}. $$ 而 $AB = b + 2h \cot 40^\circ$,$CD = b$,所以 $$ L = (b + 2h \cot 40^\circ) + \frac{h}{\sin 40^\circ} + b = 2b + 2h \cot 40^\circ + \frac{h}{\sin 40^\circ}. $$ 将 $b$ 的表达式代入: $$ L = 2\left( \frac{S_0}{h} - h \cot 40^\circ \right) + 2h \cot 40^\circ + \frac{h}{\sin 40^\circ} = \frac{2S_0}{h} - 2h \cot 40^\circ + 2h \cot 40^\circ + \frac{h}{\sin 40^\circ}. $$ 化简得 $$ L = \frac{2S_0}{h} + \frac{h}{\sin 40^\circ}. $$

**定义域:** 水深 $h > 0$,且下底 $b > 0$,即 $$ \frac{S_0}{h} - h \cot 40^\circ > 0 \quad \Rightarrow \quad h^2 < \frac{S_0}{\cot 40^\circ} = S_0 \tan 40^\circ. $$ 所以 $$ 0 < h < \sqrt{S_0 \tan 40^\circ}. $$

因此,函数关系式为 $$ \boxed{L = \frac{2S_0}{h} + \frac{h}{\sin 40^\circ}, \quad h \in (0, \sqrt{S_0 \tan 40^\circ})}. $$