人邮高数 第6章 第6-3-15题
📝 题目
15.下列方程确定了 $z$ 是 $x 、 y$ 的函数,求 $\displaystyle \frac{\partial z}{\partial x} 、 \frac{\partial z}{\partial y}$ .
(1) $\mathrm{e}^{x}-x y z=0$ ;
(2)$z^{3}-3 x y z=0$ ;
(3) $2 x z+\ln (x y z)=0$ ;
(4) $\sin (x-2 y+3 z)=x+2 y-3 z$ ;
(5)$x^{2}+y^{2}+2 x-2 y z=\mathrm{e}^{z}$ ;
(6)$z^{3}-3 x y z=a^{3}$( $a$ 是常数).
💡 答案解析
[AI解答]
[AI解答]
我们逐一用隐函数求导法(公式法或直接求偏导)求解。
---
(1)$\mathrm{e}^{x} - x y z = 0$
令 $F(x,y,z) = e^x - xyz = 0$,则
$$
\frac{\partial F}{\partial x} = e^x - yz,\quad
\frac{\partial F}{\partial y} = -xz,\quad
\frac{\partial F}{\partial z} = -xy
$$
由隐函数定理(当 $xy \neq 0$ 时):
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = -\frac{F_x}{F_z} = -\frac{e^x - yz}{-xy} = \frac{e^x - yz}{xy}
$$
$$
\frac{\partial z}{\partial y} = -\frac{F_y}{F_z} = -\frac{-xz}{-xy} = -\frac{xz}{xy} = -\frac{z}{y}
$$
---
(2)$z^{3} - 3xyz = 0$
令 $F = z^3 - 3xyz$,则
$$
F_x = -3yz,\quad F_y = -3xz,\quad F_z = 3z^2 - 3xy
$$
所以
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = -\frac{-3yz}{3z^2 - 3xy} = \frac{yz}{z^2 - xy}
$$
$$
\frac{\partial z}{\partial y} = -\frac{-3xz}{3z^2 - 3xy} = \frac{xz}{z^2 - xy}
$$
---
(3)$2xz + \ln(xyz) = 0$
令 $F = 2xz + \ln(xyz)$,注意 $\ln(xyz) = \ln x + \ln y + \ln z$,则
$$
F_x = 2z + \frac{1}{x},\quad F_y = \frac{1}{y},\quad F_z = 2x + \frac{1}{z}
$$
因此
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = -\frac{2z + \frac{1}{x}}{2x + \frac{1}{z}} = -\frac{2xz + 1}{x(2x + \frac{1}{z})} = -\frac{2xz + 1}{2x^2 + \frac{x}{z}}
$$
可化简为
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = -\frac{z(2xz + 1)}{x(2xz + 1)} = -\frac{z}{x}
$$
(注意 $2xz+1\neq0$ 时可约)
同理
$$
\frac{\partial z}{\partial y} = -\frac{1/y}{2x + 1/z} = -\frac{z}{y(2xz+1)}
$$
---
(4)$\sin(x - 2y + 3z) = x + 2y - 3z$
令 $F = \sin(x - 2y + 3z) - x - 2y + 3z = 0$,则
$$
F_x = \cos(x - 2y + 3z) - 1,\quad F_y = -2\cos(x - 2y + 3z) - 2,\quad F_z = 3\cos(x - 2y + 3z) + 3
$$
所以
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = -\frac{\cos u - 1}{3\cos u + 3},\quad u = x-2y+3z
$$
利用 $\cos u - 1 = -2\sin^2\frac{u}{2},\; \cos u + 1 = 2\cos^2\frac{u}{2}$,得
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = -\frac{-2\sin^2\frac{u}{2}}{3\cdot 2\cos^2\frac{u}{2}} = \frac{1}{3}\tan^2\frac{u}{2}
$$
而
$$
\frac{\partial z}{\partial y} = -\frac{-2\cos u - 2}{3\cos u + 3} = \frac{2(\cos u + 1)}{3(\cos u + 1)} = \frac{2}{3}
$$
---
(5)$x^{2} + y^{2} + 2x - 2yz = e^{z}$
令 $F = x^2 + y^2 + 2x - 2yz - e^z = 0$,则
$$
F_x = 2x + 2,\quad F_y = 2y - 2z,\quad F_z = -2y - e^z
$$
所以
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = -\frac{2x+2}{-2y - e^z} = \frac{2(x+1)}{2y + e^z}
$$
$$
\frac{\partial z}{\partial y} = -\frac{2y - 2z}{-2y - e^z} = \frac{2(y - z)}{2y + e^z}
$$
---
(6)$z^{3} - 3xyz = a^{3}$
令 $F = z^3 - 3xyz - a^3$,则
$$
F_x = -3yz,\quad F_y = -3xz,\quad F_z = 3z^2 - 3xy
$$
所以
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = -\frac{-3yz}{3z^2 - 3xy} = \frac{yz}{z^2 - xy}
$$
$$
\frac{\partial z}{\partial y} = -\frac{-3xz}{3z^2 - 3xy} = \frac{xz}{z^2 - xy}
$$
---
难度评级:★★☆☆☆
(均为标准隐函数求偏导,计算量小,但需注意化简细节)