人邮高数 第7章 第7-1-23题
📝 题目
23.求曲面 $z=1-4 x^{2}-y^{2}$ 与 $x O y$ 面所围成的立体体积。
💡 答案解析
[AI解答]
[AI解答]
我们要求曲面 $ z = 1 - 4x^2 - y^2 $ 与 $ xOy $ 平面(即 $ z = 0 $)所围成的立体体积。
该曲面是一个开口向下的椭圆抛物面,与平面 $ z = 0 $ 的交线由方程
$$
1 - 4x^2 - y^2 = 0
$$
决定,即
$$
4x^2 + y^2 = 1.
$$
这是一个在 $ xOy $ 平面上的椭圆,长轴在 $ y $ 轴方向,短轴在 $ x $ 轴方向。
体积可以用二重积分表示为
$$
V = \iint\limits_{D} (1 - 4x^2 - y^2) \, \mathrm{d}x\mathrm{d}y,
$$
其中 $ D $ 是椭圆区域:
$$
D = \left\{ (x, y) \mid 4x^2 + y^2 \leq 1 \right\}.
$$
为了便于积分,作变量代换:
令
$$
x = \frac{r}{2} \cos\theta, \quad y = r \sin\theta,
$$
其中 $ r \in [0, 1] $,$ \theta \in [0, 2\pi] $。
该变换的雅可比行列式为
$$
\frac{\partial(x, y)}{\partial(r, \theta)} =
\begin{vmatrix}
\frac{1}{2}\cos\theta & -\frac{r}{2}\sin\theta \\
\sin\theta & r\cos\theta
\end{vmatrix}
= \frac{1}{2}r (\cos^2\theta + \sin^2\theta) = \frac{r}{2}.
$$
因此
$$
\mathrm{d}x\mathrm{d}y = \frac{r}{2} \, \mathrm{d}r\mathrm{d}\theta.
$$
被积函数变为
$$
1 - 4x^2 - y^2 = 1 - 4\left(\frac{r^2}{4}\cos^2\theta\right) - r^2\sin^2\theta
= 1 - r^2\cos^2\theta - r^2\sin^2\theta = 1 - r^2.
$$
于是体积为
$$
V = \int_{0}^{2\pi} \int_{0}^{1} (1 - r^2) \cdot \frac{r}{2} \, \mathrm{d}r\mathrm{d}\theta
= \frac{1}{2} \int_{0}^{2\pi} \mathrm{d}\theta \int_{0}^{1} (r - r^3) \, \mathrm{d}r.
$$
先计算内层积分:
$$
\int_{0}^{1} (r - r^3) \, \mathrm{d}r = \left[ \frac{r^2}{2} - \frac{r^4}{4} \right]_{0}^{1}
= \frac{1}{2} - \frac{1}{4} = \frac{1}{4}.
$$
再计算外层积分:
$$
\frac{1}{2} \cdot 2\pi \cdot \frac{1}{4} = \frac{\pi}{4}.
$$
因此,所求立体体积为
$$
\boxed{\dfrac{\pi}{4}}.
$$
难度:★★☆☆☆