同济高数 第12章 第12-5-4题

教材习题

📝 题目

4.试用幂级数求下列方程满足所给初值条件的特解:
(1)$\displaystyle y^{\prime}=y^{2}+x^{3},\left.y\right|_{x=0}=\frac{1}{2}$ ;
(2)$(1-x) y^{\prime}+y=1+x,\left.y\right|_{x=0}=0$ .

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答]
我们依次用幂级数方法求解两个初值问题。

---

(1)
方程:
$$
y' = y^2 + x^3,\quad y(0)=\frac12
$$
设解为幂级数
$$
y(x)=\sum_{n=0}^{\infty} a_n x^n
$$
由初值得 $a_0 = \frac12$。
逐项求导:
$$
y'(x)=\sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^{n-1} = \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^n
$$
右边 $y^2$ 用级数乘法:
$$
y^2 = \left(\sum_{n=0}^{\infty} a_n x^n\right)^2 = \sum_{n=0}^{\infty} c_n x^n,\quad c_n = \sum_{k=0}^{n} a_k a_{n-k}
$$
于是原方程化为
$$
\sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1} x^n = \sum_{n=0}^{\infty} c_n x^n + x^3
$$
比较系数:

- $n=0$:
$(1)a_1 = c_0 = a_0^2 = \frac14$,所以 $a_1 = \frac14$

- $n=1$:
$2a_2 = c_1 = a_0 a_1 + a_1 a_0 = 2\cdot\frac12\cdot\frac14 = \frac14$,得 $a_2 = \frac18$

- $n=2$:
$3a_3 = c_2 = a_0 a_2 + a_1^2 + a_2 a_0 = \frac12\cdot\frac18 + \frac1{16} + \frac18\cdot\frac12 = \frac1{16}+\frac1{16}+\frac1{16} = \frac3{16}$,得 $a_3 = \frac1{16}$

- $n=3$:
右边还有 $+x^3$ 项,所以
$4a_4 = c_3 + 1$
计算 $c_3 = a_0 a_3 + a_1 a_2 + a_2 a_1 + a_3 a_0 = 2\left(\frac12\cdot\frac1{16}\right) + 2\left(\frac14\cdot\frac18\right) = \frac1{16} + \frac1{16} = \frac18$
于是 $4a_4 = \frac18 + 1 = \frac98$,得 $a_4 = \frac9{32}$

- 更高项可继续递推。

所以特解的前几项为:
$$
y(x)=\frac12 + \frac14 x + \frac18 x^2 + \frac1{16} x^3 + \frac9{32} x^4 + \cdots
$$

---

(2)
方程:
$$
(1-x)y' + y = 1+x,\quad y(0)=0
$$

$$
y(x)=\sum_{n=0}^{\infty} a_n x^n,\quad a_0=0
$$

$$
y'(x)=\sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^{n-1} = \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^n
$$
代入方程左边:
$$
(1-x)y' = \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^n - \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^{n+1}
$$
第二项改写指标:令 $m=n+1$,得
$$
\sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^{n+1} = \sum_{m=1}^{\infty} m a_m x^m
$$
所以
$$
(1-x)y' = \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^n - \sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^n
$$
再加上 $y = \sum_{n=0}^{\infty} a_n x^n$,左边整体为:
常数项($n=0$):$(1)a_1 + a_0 = a_1$
对于 $n\ge 1$:系数为 $(n+1)a_{n+1} - n a_n + a_n = (n+1)a_{n+1} - (n-1)a_n$

右边展开:$1+x = 1 + 1\cdot x$,其余系数为0。

比较系数:

- $n=0$:$a_1 = 1$
- $n=1$:$(2)a_2 - (0)a_1 = 1$,即 $2a_2 = 1$,得 $a_2 = \frac12$
- $n=2$:$3a_3 - (1)a_2 = 0$,即 $3a_3 = \frac12$,得 $a_3 = \frac16$
- $n=3$:$4a_4 - 2a_3 = 0$,即 $4a_4 = 2\cdot\frac16 = \frac13$,得 $a_4 = \frac1{12}$
- 一般地,对 $n\ge 2$ 有递推:
$$
a_{n+1} = \frac{n-1}{n+1} a_n
$$
由此可得
$$
a_n = \frac{1}{n}
$$
验证:$a_2=\frac12$,$a_3=\frac13$?但上面算得 $a_3=\frac16$,不一致,说明递推从 $n=2$ 开始要小心。

实际上从 $n=2$:
$3a_3 = a_2$,得 $a_3 = \frac12 \cdot \frac13 = \frac16$
$n=3$:$4a_4 = 2a_3 = \frac13$,得 $a_4 = \frac1{12}$
$n=4$:$5a_5 = 3a_4 = \frac14$,得 $a_5 = \frac1{20}$
可见规律:
$$
a_n = \frac{1}{n(n-1)},\quad n\ge 2
$$
因为 $a_2 = \frac1{2\cdot1}$,$a_3=\frac1{3\cdot2}$,等等。

所以特解为:
$$
y(x) = x + \sum_{n=2}^{\infty} \frac{x^n}{n(n-1)}
$$
也可写成封闭形式:注意到
$$
\frac{1}{n(n-1)} = \frac{1}{n-1} - \frac{1}{n}
$$
所以
$$
y(x) = x + \sum_{n=2}^{\infty} \left( \frac{x^n}{n-1} - \frac{x^n}{n} \right)
$$
调整指标:
$$
\sum_{n=2}^{\infty} \frac{x^n}{n-1} = \sum_{m=1}^{\infty} \frac{x^{m+1}}{m} = x \sum_{m=1}^{\infty} \frac{x^m}{m} = -x\ln(1-x)
$$
$$
\sum_{n=2}^{\infty} \frac{x^n}{n} = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^n}{n} - x = -\ln(1-x) - x
$$
因此
$$
y(x) = x + \left[-x\ln(1-x) - (-\ln(1-x)-x)\right] = x - x\ln(1-x) + \ln(1-x) + x
$$
$$
= 2x + (1-x)\ln(1-x)
$$
这就是封闭解。

---

难度评级:★★★☆☆
(需要掌握幂级数解法、级数乘法、递推及求和技巧,但计算量适中)

📋 详细解题步骤

暂无解题步骤

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。