同济高数 第7章 第7-9-3题

教材习题

📝 题目

3.$x^{3} y^{\prime \prime \prime}+3 x^{2} y^{\prime \prime}-2 x y^{\prime}+2 y=0$ .

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答]
这是欧拉型常微分方程,形式为
$$
x^{3} y''' + 3x^{2} y'' - 2x y' + 2y = 0
$$
我们采用变量代换法:令 $ x = e^{t} $,即 $ t = \ln x $,并设 $ y(x) = y(e^{t}) = Y(t) $。

$$
y' = \frac{dy}{dx} = \frac{dY}{dt} \cdot \frac{dt}{dx} = \frac{1}{x} \dot{Y}
$$
其中 $\dot{Y} = \frac{dY}{dt}$。
$$
y'' = \frac{d}{dx}\left( \frac{1}{x} \dot{Y} \right) = -\frac{1}{x^{2}} \dot{Y} + \frac{1}{x} \cdot \frac{d\dot{Y}}{dx}
$$

$$
\frac{d\dot{Y}}{dx} = \frac{d\dot{Y}}{dt} \cdot \frac{dt}{dx} = \frac{1}{x} \ddot{Y}
$$
所以
$$
y'' = -\frac{1}{x^{2}} \dot{Y} + \frac{1}{x^{2}} \ddot{Y} = \frac{1}{x^{2}} (\ddot{Y} - \dot{Y})
$$
再求三阶导:
$$
y''' = \frac{d}{dx}\left( \frac{1}{x^{2}} (\ddot{Y} - \dot{Y}) \right)
= -\frac{2}{x^{3}} (\ddot{Y} - \dot{Y}) + \frac{1}{x^{2}} \cdot \frac{d}{dx}(\ddot{Y} - \dot{Y})
$$

$$
\frac{d}{dx}(\ddot{Y} - \dot{Y}) = \frac{d}{dt}(\ddot{Y} - \dot{Y}) \cdot \frac{1}{x} = \frac{1}{x} (\dddot{Y} - \ddot{Y})
$$
所以
$$
y''' = -\frac{2}{x^{3}} (\ddot{Y} - \dot{Y}) + \frac{1}{x^{3}} (\dddot{Y} - \ddot{Y})
= \frac{1}{x^{3}} \left( \dddot{Y} - 3\ddot{Y} + 2\dot{Y} \right)
$$

代入原方程:
$$
x^{3} \cdot \frac{1}{x^{3}} (\dddot{Y} - 3\ddot{Y} + 2\dot{Y})
+ 3x^{2} \cdot \frac{1}{x^{2}} (\ddot{Y} - \dot{Y})
- 2x \cdot \frac{1}{x} \dot{Y}
+ 2Y = 0
$$
化简得:
$$
\dddot{Y} - 3\ddot{Y} + 2\dot{Y} + 3\ddot{Y} - 3\dot{Y} - 2\dot{Y} + 2Y = 0
$$

$$
\dddot{Y} + ( -3 + 3 )\ddot{Y} + (2 - 3 - 2)\dot{Y} + 2Y = 0
$$
$$
\dddot{Y} - 3\dot{Y} + 2Y = 0
$$

这是常系数三阶线性齐次方程,特征方程为
$$
r^{3} - 3r + 2 = 0
$$
试根 $ r = 1 $:
$$
1 - 3 + 2 = 0
$$
所以 $ (r-1) $ 是因子,做多项式除法:
$$
r^{3} - 3r + 2 = (r-1)(r^{2} + r - 2) = (r-1)(r-1)(r+2) = (r-1)^{2}(r+2)
$$
特征根为 $ r = 1 $(二重根),$ r = -2 $。

因此通解为
$$
Y(t) = (C_{1} + C_{2} t) e^{t} + C_{3} e^{-2t}
$$
代回 $ t = \ln x $,得
$$
y(x) = (C_{1} + C_{2} \ln x) x + C_{3} x^{-2}
$$

最终答案:
$$
\boxed{y = C_{1} x + C_{2} x \ln x + \frac{C_{3}}{x^{2}}}
$$

难度:★★☆☆☆

📋 详细解题步骤

步骤 1/7
目标:识别方程类型
观察方程 $x^{3} y''' + 3x^{2} y'' - 2x y' + 2y = 0$,各项系数为 $x$ 的幂次与导数阶数相同,符合欧拉方程形式。
提示:欧拉方程的标准形式:$a_n x^n y^{(n)} + a_{n-1} x^{n-1} y^{(n-1)} + \cdots + a_0 y = 0$。
步骤 2/7
目标:变量代换
令 $x = e^t$,即 $t = \ln x$,并设 $y(x) = Y(t)$。
公式:$x = e^t$
提示:代换后方程化为常系数线性微分方程。
步骤 3/7
目标:求导变换
计算 $y'$, $y''$, $y'''$ 关于 $t$ 的表达式: $y' = \frac{1}{x} \dot{Y}$, $y'' = \frac{1}{x^2} (\ddot{Y} - \dot{Y})$, $y''' = \frac{1}{x^3} (\dddot{Y} - 3\ddot{Y} + 2\dot{Y})$。
公式:$\frac{d}{dx} = \frac{1}{x} \frac{d}{dt}$
提示:注意链式法则,逐阶求导。
步骤 4/7
目标:代入原方程
将 $y$, $y'$, $y''$, $y'''$ 代入原方程,消去 $x$ 的幂次,得到关于 $Y(t)$ 的方程: $\dddot{Y} - 3\dot{Y} + 2Y = 0$。
提示:代入后 $x$ 的幂次恰好抵消,得到常系数方程。
步骤 5/7
目标:求解常系数方程
写出特征方程 $r^3 - 3r + 2 = 0$,因式分解得 $(r-1)^2(r+2)=0$,特征根 $r=1$(二重根),$r=-2$。
公式:$r^3 - 3r + 2 = (r-1)^2(r+2)$
提示:试根法:$r=1$ 是根,然后用多项式除法。
步骤 6/7
目标:写出通解
对应特征根,$Y(t) = (C_1 + C_2 t) e^t + C_3 e^{-2t}$。
提示:二重根对应 $(C_1 + C_2 t)e^{rt}$。
步骤 7/7
目标:回代变量
将 $t = \ln x$ 代回,得 $y(x) = (C_1 + C_2 \ln x) x + C_3 x^{-2}$。
提示:注意 $e^t = x$,$e^{-2t} = x^{-2}$。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。