同济高数 第4章 第4-4-13题
📝 题目
13. $\displaystyle{\int} \frac{-x^{2}-2}{\left(x^{2}+x+1\right)^{2}} \mathrm{~d} x$ .
💡 答案解析
[AI解答]
[AI解答]
我们要求解不定积分:
$$
\int \frac{-x^{2}-2}{(x^{2}+x+1)^{2}} \, dx
$$
第一步:分析被积函数形式
分母是二次多项式的平方,分子是二次多项式,可以考虑将分子写成分母的导数乘以某个系数再加上一个常数项,以便拆分为可积分的形式。
设:
$$
\frac{d}{dx}(x^{2}+x+1) = 2x+1
$$
我们尝试将分子 $-x^{2}-2$ 表示为:
$$
A(2x+1) + B
$$
乘以某个因子,并考虑分母平方的积分公式。
更系统的方法是使用“分部积分”或“待定系数法”将积分拆分为:
$$
\int \frac{ax+b}{x^{2}+x+1} \, dx + \int \frac{cx+d}{(x^{2}+x+1)^{2}} \, dx
$$
但这里分子次数与分母次数差为2,更适合直接采用“凑微分+公式”法。
第二步:拆分被积函数
注意到:
$$
\frac{d}{dx}\left( \frac{1}{x^{2}+x+1} \right) = -\frac{2x+1}{(x^{2}+x+1)^{2}}
$$
因此我们尝试将分子写成:
$$
-x^{2}-2 = \alpha (2x+1) + \beta (x^{2}+x+1) + \gamma
$$
但这样会引入二次项,更合适的方法是设:
$$
-x^{2}-2 = A(2x+1) + B(x^{2}+x+1) + C
$$
比较系数:
右边展开:
$A(2x+1) = 2A x + A$
$B(x^{2}+x+1) = Bx^{2} + Bx + B$
加上常数C,得:
$$
Bx^{2} + (2A + B)x + (A + B + C)
$$
与左边 $-x^{2} + 0x -2$ 比较:
$$
B = -1
$$
$$
2A + B = 0 \quad\Rightarrow\quad 2A -1 = 0 \quad\Rightarrow\quad A = \frac{1}{2}
$$
$$
A + B + C = -2 \quad\Rightarrow\quad \frac12 -1 + C = -2 \quad\Rightarrow\quad C = -\frac{3}{2}
$$
因此:
$$
-x^{2}-2 = \frac12(2x+1) - (x^{2}+x+1) - \frac32
$$
第三步:代入积分并拆分
原积分:
$$
\int \frac{-x^{2}-2}{(x^{2}+x+1)^{2}} dx = \int \frac{\frac12(2x+1)}{(x^{2}+x+1)^{2}} dx - \int \frac{x^{2}+x+1}{(x^{2}+x+1)^{2}} dx - \int \frac{\frac32}{(x^{2}+x+1)^{2}} dx
$$
化简:
$$
= \frac12 \int \frac{2x+1}{(x^{2}+x+1)^{2}} dx - \int \frac{1}{x^{2}+x+1} dx - \frac32 \int \frac{1}{(x^{2}+x+1)^{2}} dx
$$
第四步:分别积分
第一项:
令 $u = x^{2}+x+1$,则 $du = (2x+1)dx$,所以
$$
\frac12 \int \frac{du}{u^{2}} = \frac12 \cdot \left( -\frac{1}{u} \right) = -\frac{1}{2(x^{2}+x+1)}
$$
第二项:
配方:
$$
x^{2}+x+1 = \left(x+\frac12\right)^{2} + \frac34
$$
所以
$$
\int \frac{1}{x^{2}+x+1} dx = \int \frac{1}{\left(x+\frac12\right)^{2} + \frac34} dx = \frac{2}{\sqrt{3}} \arctan\left( \frac{2x+1}{\sqrt{3}} \right)
$$
第三项:
使用公式:
$$
\int \frac{1}{(x^{2}+a^{2})^{2}} dx = \frac{x}{2a^{2}(x^{2}+a^{2})} + \frac{1}{2a^{3}} \arctan\frac{x}{a} + C
$$
这里令 $t = x+\frac12$,则分母为 $t^{2} + \frac34$,即 $a^{2} = \frac34$,$a = \frac{\sqrt{3}}{2}$。
于是:
$$
\int \frac{1}{(t^{2}+a^{2})^{2}} dt = \frac{t}{2a^{2}(t^{2}+a^{2})} + \frac{1}{2a^{3}} \arctan\frac{t}{a}
$$
代入 $a^{2} = \frac34$,$a^{3} = \frac{3\sqrt{3}}{8}$:
$$
= \frac{t}{2\cdot \frac34 \cdot (t^{2}+\frac34)} + \frac{1}{2\cdot \frac{3\sqrt{3}}{8}} \arctan\frac{t}{\sqrt{3}/2}
$$
$$
= \frac{t}{\frac32 (t^{2}+\frac34)} + \frac{4}{3\sqrt{3}} \arctan\left( \frac{2t}{\sqrt{3}} \right)
$$
$$
= \frac{2t}{3(t^{2}+\frac34)} + \frac{4}{3\sqrt{3}} \arctan\left( \frac{2t}{\sqrt{3}} \right)
$$
代回 $t = x+\frac12$:
$$
= \frac{2(x+\frac12)}{3\left((x+\frac12)^{2}+\frac34\right)} + \frac{4}{3\sqrt{3}} \arctan\left( \frac{2x+1}{\sqrt{3}} \right)
$$
注意分母 $(x+\frac12)^{2}+\frac34 = x^{2}+x+1$,所以:
$$
= \frac{2x+1}{3(x^{2}+x+1)} + \frac{4}{3\sqrt{3}} \arctan\left( \frac{2x+1}{\sqrt{3}} \right)
$$
因此第三项乘以 $-\frac32$ 得:
$$
-\frac32 \cdot \left[ \frac{2x+1}{3(x^{2}+x+1)} + \frac{4}{3\sqrt{3}} \arctan\frac{2x+1}{\sqrt{3}} \right] = -\frac{2x+1}{2(x^{2}+x+1)} - \frac{2}{\sqrt{3}} \arctan\frac{2x+1}{\sqrt{3}}
$$
第五步:合并结果
原积分 = 第一项 + 第二项(取负号) + 第三项结果:
$$
-\frac{1}{2(x^{2}+x+1)} - \frac{2}{\sqrt{3}} \arctan\frac{2x+1}{\sqrt{3}} - \frac{2x+1}{2(x^{2}+x+1)} + C
$$
合并前两项分式:
$$
-\frac{1 + (2x+1)}{2(x^{2}+x+1)} = -\frac{2x+2}{2(x^{2}+x+1)} = -\frac{x+1}{x^{2}+x+1}
$$
所以最终:
$$
\boxed{-\frac{x+1}{x^{2}+x+1} - \frac{2}{\sqrt{3}} \arctan\frac{2x+1}{\sqrt{3}} + C}
$$
难度:★★★★☆