📝 题目
4.试用幂级数求下列方程满足所给初值条件的特解: (1)$y^{\prime}=y^{2}+x^{3},\left.y\right|_{x=0}=\frac{1}{2}$ ; (2)$(1-x) y^{\prime}+y=1+x,\left.y\right|_{x=0}=0$ .
💡 答案与解析
[AI解答]
[AI解答] 我们依次用幂级数方法求解两个初值问题。
---
### (1) 方程: $$ y' = y^2 + x^3,\quad y(0)=\frac12 $$ 设解为幂级数 $$ y(x)=\sum_{n=0}^{\infty} a_n x^n $$ 由初值得 $a_0 = \frac12$。 逐项求导: $$ y'(x)=\sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^{n-1} = \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^n $$ 右边 $y^2$ 用级数乘法: $$ y^2 = \left(\sum_{n=0}^{\infty} a_n x^n\right)^2 = \sum_{n=0}^{\infty} c_n x^n,\quad c_n = \sum_{k=0}^{n} a_k a_{n-k} $$ 于是原方程化为 $$ \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1} x^n = \sum_{n=0}^{\infty} c_n x^n + x^3 $$ 比较系数:
- $n=0$: $(1)a_1 = c_0 = a_0^2 = \frac14$,所以 $a_1 = \frac14$
- $n=1$: $2a_2 = c_1 = a_0 a_1 + a_1 a_0 = 2\cdot\frac12\cdot\frac14 = \frac14$,得 $a_2 = \frac18$
- $n=2$: $3a_3 = c_2 = a_0 a_2 + a_1^2 + a_2 a_0 = \frac12\cdot\frac18 + \frac1{16} + \frac18\cdot\frac12 = \frac1{16}+\frac1{16}+\frac1{16} = \frac3{16}$,得 $a_3 = \frac1{16}$
- $n=3$: 右边还有 $+x^3$ 项,所以 $4a_4 = c_3 + 1$ 计算 $c_3 = a_0 a_3 + a_1 a_2 + a_2 a_1 + a_3 a_0 = 2\left(\frac12\cdot\frac1{16}\right) + 2\left(\frac14\cdot\frac18\right) = \frac1{16} + \frac1{16} = \frac18$ 于是 $4a_4 = \frac18 + 1 = \frac98$,得 $a_4 = \frac9{32}$
- 更高项可继续递推。
所以特解的前几项为: $$ y(x)=\frac12 + \frac14 x + \frac18 x^2 + \frac1{16} x^3 + \frac9{32} x^4 + \cdots $$
---
### (2) 方程: $$ (1-x)y' + y = 1+x,\quad y(0)=0 $$ 设 $$ y(x)=\sum_{n=0}^{\infty} a_n x^n,\quad a_0=0 $$ 则 $$ y'(x)=\sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^{n-1} = \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^n $$ 代入方程左边: $$ (1-x)y' = \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^n - \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^{n+1} $$ 第二项改写指标:令 $m=n+1$,得 $$ \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^{n+1} = \sum_{m=1}^{\infty} m a_m x^m $$ 所以 $$ (1-x)y' = \sum_{n=0}^{\infty} (n+1)a_{n+1}x^n - \sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^n $$ 再加上 $y = \sum_{n=0}^{\infty} a_n x^n$,左边整体为: 常数项($n=0$):$(1)a_1 + a_0 = a_1$ 对于 $n\ge 1$:系数为 $(n+1)a_{n+1} - n a_n + a_n = (n+1)a_{n+1} - (n-1)a_n$
右边展开:$1+x = 1 + 1\cdot x$,其余系数为0。
比较系数:
- $n=0$:$a_1 = 1$ - $n=1$:$(2)a_2 - (0)a_1 = 1$,即 $2a_2 = 1$,得 $a_2 = \frac12$ - $n=2$:$3a_3 - (1)a_2 = 0$,即 $3a_3 = \frac12$,得 $a_3 = \frac16$ - $n=3$:$4a_4 - 2a_3 = 0$,即 $4a_4 = 2\cdot\frac16 = \frac13$,得 $a_4 = \frac1{12}$ - 一般地,对 $n\ge 2$ 有递推: $$ a_{n+1} = \frac{n-1}{n+1} a_n $$ 由此可得 $$ a_n = \frac{1}{n} $$ 验证:$a_2=\frac12$,$a_3=\frac13$?但上面算得 $a_3=\frac16$,不一致,说明递推从 $n=2$ 开始要小心。
实际上从 $n=2$: $3a_3 = a_2$,得 $a_3 = \frac12 \cdot \frac13 = \frac16$ $n=3$:$4a_4 = 2a_3 = \frac13$,得 $a_4 = \frac1{12}$ $n=4$:$5a_5 = 3a_4 = \frac14$,得 $a_5 = \frac1{20}$ 可见规律: $$ a_n = \frac{1}{n(n-1)},\quad n\ge 2 $$ 因为 $a_2 = \frac1{2\cdot1}$,$a_3=\frac1{3\cdot2}$,等等。
所以特解为: $$ y(x) = x + \sum_{n=2}^{\infty} \frac{x^n}{n(n-1)} $$ 也可写成封闭形式:注意到 $$ \frac{1}{n(n-1)} = \frac{1}{n-1} - \frac{1}{n} $$ 所以 $$ y(x) = x + \sum_{n=2}^{\infty} \left( \frac{x^n}{n-1} - \frac{x^n}{n} \right) $$ 调整指标: $$ \sum_{n=2}^{\infty} \frac{x^n}{n-1} = \sum_{m=1}^{\infty} \frac{x^{m+1}}{m} = x \sum_{m=1}^{\infty} \frac{x^m}{m} = -x\ln(1-x) $$ $$ \sum_{n=2}^{\infty} \frac{x^n}{n} = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^n}{n} - x = -\ln(1-x) - x $$ 因此 $$ y(x) = x + \left[-x\ln(1-x) - (-\ln(1-x)-x)\right] = x - x\ln(1-x) + \ln(1-x) + x $$ $$ = 2x + (1-x)\ln(1-x) $$ 这就是封闭解。
---
**难度评级**:★★★☆☆ (需要掌握幂级数解法、级数乘法、递推及求和技巧,但计算量适中)