第12章 · 第12-5-3题

exercise

📝 题目

3.试用幂级数求下列各微分方程的解: (1)$y^{\prime}-x y-x=1$ ; (2)$y^{\prime \prime}+x y^{\prime}+y=0$ ; (3)$(1-x) y^{\prime}=x^{2}-y$ .

💡 答案与解析

[AI解答]

[AI解答] 以下为各小题的幂级数解法,设解为 $y=\displaystyle\sum_{n=0}^{\infty}a_nx^n$,并利用初始条件确定系数。

---

### (1)$y^{\prime}-x y-x=1$

设 $y=\displaystyle\sum_{n=0}^{\infty}a_nx^n$,则 $y^{\prime}=\displaystyle\sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^{n-1}=\sum_{n=0}^{\infty}(n+1)a_{n+1}x^n$。

代入方程: $$ \sum_{n=0}^{\infty}(n+1)a_{n+1}x^n - x\sum_{n=0}^{\infty}a_nx^n - x = 1 $$ 即 $$ \sum_{n=0}^{\infty}(n+1)a_{n+1}x^n - \sum_{n=0}^{\infty}a_nx^{n+1} - x = 1 $$ 将第二项改写指数: $$ \sum_{n=0}^{\infty}(n+1)a_{n+1}x^n - \sum_{n=1}^{\infty}a_{n-1}x^{n} - x = 1 $$ 比较常数项($n=0$): $(1)a_1 = 1 \Rightarrow a_1=1$。

对于 $n=1$ 项: 左边 $x^1$ 系数:$(2)a_2 - a_0 - 1 = 0$,即 $2a_2 - a_0 = 1$。

对于 $n\ge 2$ 项: $(n+1)a_{n+1} - a_{n-1} = 0$,即递推: $$ a_{n+1} = \frac{a_{n-1}}{n+1},\quad n\ge 2 $$

由 $a_0$ 任意(初始条件未给,保留常数$C$),$a_1=1$, $n=2$ 时:$a_3 = \frac{a_1}{3} = \frac{1}{3}$, $n=3$:$a_4 = \frac{a_2}{4}$,而 $a_2 = \frac{1+a_0}{2}$, $n=4$:$a_5 = \frac{a_3}{5} = \frac{1}{15}$,等等。

因此通解为: $$ y = a_0 + x + \frac{1+a_0}{2}x^2 + \frac{1}{3}x^3 + \frac{1+a_0}{8}x^4 + \frac{1}{15}x^5 + \cdots $$

---

### (2)$y^{\prime \prime}+x y^{\prime}+y=0$

设 $y=\displaystyle\sum_{n=0}^{\infty}a_nx^n$,则 $y^{\prime}=\displaystyle\sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^{n-1}$, $y^{\prime\prime}=\displaystyle\sum_{n=2}^{\infty} n(n-1)a_n x^{n-2}=\sum_{n=0}^{\infty}(n+2)(n+1)a_{n+2}x^n$。

代入: $$ \sum_{n=0}^{\infty}(n+2)(n+1)a_{n+2}x^n + x\sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^{n-1} + \sum_{n=0}^{\infty}a_nx^n = 0 $$ 第二项化为: $$ \sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^{n} = \sum_{n=0}^{\infty} n a_n x^{n}\quad (\text{注意}n=0\text{项为0}) $$ 因此合并: $$ \sum_{n=0}^{\infty}\left[(n+2)(n+1)a_{n+2} + n a_n + a_n\right]x^n = 0 $$ 即 $$ (n+2)(n+1)a_{n+2} + (n+1)a_n = 0 $$ 所以递推: $$ a_{n+2} = -\frac{a_n}{n+2},\quad n\ge 0 $$

由 $a_0$、$a_1$ 任意(初始条件), 偶数项:$a_2 = -\frac{a_0}{2}$,$a_4 = -\frac{a_2}{4} = \frac{a_0}{2\cdot4}$,$a_6 = -\frac{a_0}{2\cdot4\cdot6}$,一般: $$ a_{2k} = (-1)^k \frac{a_0}{2^k k!} $$ 奇数项:$a_3 = -\frac{a_1}{3}$,$a_5 = -\frac{a_3}{5} = \frac{a_1}{3\cdot5}$,$a_7 = -\frac{a_1}{3\cdot5\cdot7}$,一般: $$ a_{2k+1} = (-1)^k \frac{a_1}{1\cdot3\cdot5\cdots(2k+1)} = (-1)^k \frac{a_1}{(2k+1)!!} $$ 因此解为: $$ y = a_0\sum_{k=0}^\infty \frac{(-1)^k}{2^k k!}x^{2k} + a_1\sum_{k=0}^\infty \frac{(-1)^k}{(2k+1)!!}x^{2k+1} $$

---

### (3)$(1-x) y^{\prime}=x^{2}-y$

改写为: $$ y^{\prime} - x y^{\prime} = x^2 - y $$ 即 $$ y^{\prime} + y = x^2 + x y^{\prime} $$ 但更方便直接代入级数。

设 $y=\displaystyle\sum_{n=0}^{\infty}a_nx^n$,$y^{\prime}=\displaystyle\sum_{n=0}^{\infty}(n+1)a_{n+1}x^n$。 左边 $(1-x)y^{\prime} = \displaystyle\sum_{n=0}^{\infty}(n+1)a_{n+1}x^n - \sum_{n=0}^{\infty}(n+1)a_{n+1}x^{n+1}$ 第二项改写:$\displaystyle\sum_{n=1}^{\infty} n a_n x^n$。

因此左边为: $$ a_1 + \sum_{n=1}^{\infty}\left[(n+1)a_{n+1} - n a_n\right]x^n $$ 右边 $x^2 - y = x^2 - \displaystyle\sum_{n=0}^{\infty}a_nx^n = -a_0 + ( -a_1)x + (1 - a_2)x^2 + \sum_{n=3}^{\infty}(-a_n)x^n$。

比较系数:

常数项:$a_1 = -a_0$ $x^1$项:$(2)a_2 - (1)a_1 = -a_1$,即 $2a_2 - a_1 = -a_1 \Rightarrow 2a_2 = 0 \Rightarrow a_2=0$ $x^2$项:$(3)a_3 - 2a_2 = 1 - a_2$,即 $3a_3 = 1 \Rightarrow a_3 = \frac13$ 对于 $n\ge 3$:$(n+1)a_{n+1} - n a_n = -a_n$,即 $(n+1)a_{n+1} = (n-1)a_n$,所以 $$ a_{n+1} = \frac{n-1}{n+1}a_n,\quad n\ge 3 $$

计算: $a_4 = \frac{2}{4}a_3 = \frac{1}{6}$, $a_5 = \frac{3}{5}a_4 = \frac{1}{10}$, $a_6 = \frac{4}{6}a_5 = \frac{1}{15}$, 一般 $a_n = \frac{2}{n(n-1)}$ 对 $n\ge 3$(可验证)。

因此解为: $$ y = a_0(1 - x) + \frac13 x^3 + \frac16 x^4 + \frac1{10}x^5 + \cdots $$ 其中 $a_0$ 任意常数。

---

**难度评级**:★★★☆☆ (涉及幂级数代入、指标变换、递推求解,需要细心处理求和号合并与初始条件)